Współczesna stomatologia pozwala przeprowadzić większość zabiegów całkowicie bezboleśnie. Odpowiednio dobrane znieczulenie blokuje przewodzenie impulsów nerwowych, dzięki czemu pacjent nie odczuwa bólu, choć nadal może czuć dotyk, nacisk lub wibracje. Wybór metody zależy od rodzaju zabiegu, lokalizacji leczonego zęba, wieku pacjenta oraz jego stanu zdrowia.

Jak działają znieczulenia stomatologiczne?

Środki znieczulające czasowo blokują przewodzenie impulsów w nerwach odpowiedzialnych za odczuwanie bólu. Dzięki temu sygnały bólowe nie docierają do mózgu, a pacjent pozostaje świadomy i może współpracować z lekarzem. Działanie rozpoczyna się zazwyczaj po kilku minutach i utrzymuje od kilkudziesięciu minut do nawet kilku godzin – w zależności od zastosowanego preparatu i techniki podania. Kluczowe znaczenie ma również zastosowanie wysokiej jakości materiałów, jak odpowiednie igły stomatologiczne. Wpływają one na precyzję podania środka znieczulającego.

Rodzaje znieczuleń stosowanych u dentysty

Najczęściej wykorzystywane jest znieczulenie powierzchniowe, podawane w postaci żelu lub sprayu. Znieczula błonę śluzową i najczęściej stosowane jest przed wkłuciem igły lub podczas drobnych zabiegów. Kolejnym rodzajem jest znieczulenie nasiękowe, w którym środek podawany jest w okolice leczonego zęba. To podstawowa metoda wykorzystywana podczas leczenia próchnicy, zabiegów zachowawczych czy usuwania zębów w szczęce. Bardziej precyzyjną odmianą jest znieczulenie śródwięzadłowe. Lek podaje się bezpośrednio do więzadła otaczającego ząb, dzięki czemu znieczulony zostaje pojedynczy ząb bez odrętwienia większego obszaru jamy ustnej. Przy bardziej rozległych zabiegach, zwłaszcza dotyczących żuchwy, stosuje się znieczulenie przewodowe. Blokuje ono przewodzenie impulsów w większym nerwie, powodując czasowe odrętwienie kilku zębów, części dziąseł, języka oraz wargi. W wybranych przypadkach możliwe jest także leczenie w sedacji lub znieczuleniu ogólnym, jednak wymaga ono odpowiedniego zaplecza medycznego i obecności anestezjologa.

Kiedy znieczulenie może być przeciwwskazane?

Samo znieczulenie miejscowe jest bardzo bezpieczne, jednak przed zabiegiem lekarz zawsze przeprowadza dokładny wywiad zdrowotny. Bezwzględnym przeciwwskazaniem pozostaje potwierdzona alergia na zastosowany środek znieczulający. Szczególną ostrożność zachowuje się również u osób:

• z ciężkimi chorobami serca,
• nieuregulowanym nadciśnieniem tętniczym,
• nadczynnością tarczycy,
• niektórymi zaburzeniami rytmu serca,
• niewydolnością wątroby lub nerek,
• niekontrolowaną padaczką.

W wielu przypadkach problemem nie jest sam lek znieczulający, lecz dodawana do niego adrenalina, która wydłuża działanie preparatu i ogranicza krwawienie.

Czy ciąża lub choroby przewlekłe wykluczają znieczulenie?

Nie. Ciąża, cukrzyca czy przyjmowanie wielu leków nie oznaczają automatycznie rezygnacji ze znieczulenia. Dentysta może dobrać preparat bez adrenaliny lub zastosować inną technikę podania. Dlatego tak ważne jest poinformowanie lekarza o wszystkich chorobach przewlekłych, przebytych zawałach, udarach, alergiach oraz stosowanych lekach, szczególnie przeciwzakrzepowych.